Llwyddiant trwy ein cynllun peilot i leihau carbon

Sefydlwyd Edwards, Y Cigydd Cymreig, ym 1983 gan Ieuan Edwards, a adawodd fferm y teulu i ddod yn gigydd. Ar ôl bwrw ei brentisiaeth yn Llanrwst a hyfforddi yn y Swistir a'r Iseldiroedd, agorodd Ieuan siop yng Nghonwy, gogledd Cymru, a enillodd enw da yn gyflym am ei chynhyrchion arobryn.

Yn 2004, ehangodd Edwards, Y Cigydd Cymreig, trwy werthu trwy fanwerthwyr mawr fel ASDA, Morrisons, Sainsburys, Ocado, a Tesco. Er mwyn bodloni'r galw cynyddol, symudodd y cwmni i gyfleuster cynhyrchu o dan fynydd Conwy. Heddiw, mae cwmni Edwards, Y Cigydd Cymreig yn cyflogi tua 90 o bobl ac mae'n gyfrannwr gwerthfawr at sector bwyd a diod Cymru a'r DU, gan weithio’n effeithlon wrth ganolbwyntio ar gynhyrchion o ansawdd uchel a pherthnasoedd cryf â'r diwydiant. 

Mae cynhyrchion Edwards, Y Cigydd Cymreig yn cyrraedd defnyddwyr trwy amrywiol sianeli, gan gynnwys partneriaethau manwerthu gydag archfarchnadoedd mawr a chydweithrediadau o fewn y sector gwasanaeth bwyd. Maent yn gwerthu trwy gyfanwerthwyr fel Harlech Foodservice a Blas ar Fwyd, yn ogystal â phartneriaethau pwrpasol, sy'n caniatáu iddynt gysylltu â sylfaen eang o gwsmeriaid.

Rhannodd Simon Edwards, Rheolwr Cyllid Edwards, Y Cigydd Cymreig, ei fewnwelediadau ar eu rhan ym mhrosiect peilot Lleihau Carbon Llywodraeth Cymru trwy ddweud "Roedd cymryd rhan yn y prosiect peilot Lleihau Carbon yn gyfle gwerthfawr i ni ddyfnhau ein dealltwriaeth o'n heffaith amgylcheddol a gwella ein harferion cynaliadwyedd yn strategol. 

"Dechreuodd y broses gyda chyfnod casglu data cynhwysfawr. Gwnaethom asesu ein data presennol yn fanwl, nodi bylchau, a sefydlu prosesau effeithlon ar gyfer casglu'r wybodaeth angenrheidiol.

“Parhaodd y cyfnod casglu data o fis Mehefin 2024 i fis Awst 2024, ac yna cyfnod manwl o adolygu a chwblhau adroddiadau o fis Medi 2024 i fis Ionawr 2025. Er bod y broses yn gofyn am ddiwydrwydd ac ymrwymiad, roedd ein sylfaen rheoli data gref yn caniatáu dilyniant cymharol syml. Nid oedd yn ddiymdrech, ond roedd y ffaith ein bod wedi paratoi yn fantais sylweddol.”

Roedd cael dealltwriaeth glir o'u llinell sylfaen amgylcheddol gyfredol yn hollbwysig i Edwards, Y Cigydd Cymreig, er mwyn cyflawni gwelliannau ystyrlon a pharhaol mewn cynaliadwyedd a pherfformiad amgylcheddol, fel yr eglura Simon, "Rhoddodd y Cynllun Peilot Lleihau Carbon welededd clir inni o'n hallyriadau Cwmpas 1, 2, a 3, gan ein galluogi i ganolbwyntio ein hymdrechion a'n hadnoddau'n strategol ar y meysydd lle gallwn wneud yr effaith gadarnhaol fwyaf arwyddocaol."

Roedd cerrig milltir allweddol i'r cwmni'n cynnwys cael dealltwriaeth gynhwysfawr o ddata gweithredol, nodi meysydd penodol ar gyfer gwella amgylcheddol, a diffinio camau clir a gweithredadwy i gyflawni nodau cynaliadwyedd. Nododd Simon, "Roedd y cerrig milltir hyn yn hanfodol ar gyfer cyflawni ein nodau cynaliadwyedd."

"Roedd angen bod yn drylwyr yn ystod y cyfnod casglu data cychwynnol. Fodd bynnag, mae gennym ddull rhagweithiol o gadw cofnodion a threfnu gwybodaeth bresennol yn effeithiol a ganiataodd inni lywio'r cam hwn yn effeithiol.”

Mae Simon yn llwyr argymell cefnogi datblygu cynllun lleihau carbon, gan ddweud "Mae'r cynllun peilot newydd hwn wedi rhoi'r gefnogaeth angenrheidiol inni i'n helpu i ddatblygu ein dealltwriaeth a chael mewnwelediadau amhrisiadwy i ôl troed amgylcheddol busnes a datgloi cyfleoedd ar gyfer newidiadau effeithiol. Roedd y canllawiau ar gasglu data a chydweithio â chyflenwyr yn arbennig o fuddiol."

"Roedd yr arbenigedd a'r canllawiau a ddarparwyd gan yr arbenigwyr technegol a gafwyd trwy'r cynllun peilot yn allweddol wrth lywio agweddau cysylltiedig â data a meithrin dealltwriaeth ddyfnach o amcanion y cynllun peilot, a gyfrannodd yn sylweddol yn y pen draw at ei gwblhau'n llwyddiannus."

Gorffennodd Simon trwy ddweud, "Wrth symud ymlaen, rydyn ni wedi ymrwymo i ddatblygu adroddiad effaith, ailddechrau ein grŵp Rhaglen Cynaliadwyedd a Chyfrifoldeb Amgylcheddol mewnol, a chreu cynlluniau gweithredu wedi'u targedu yn seiliedig ar ganfyddiadau'r cynllun peilot.

"Mae'r cynllun peilot hwn wedi ein helpu i leihau ein hôl troed carbon, gwella ein harferion cynaliadwyedd, a gwella ein rheolaeth data. Yn ogystal, mae wedi ein gwneud yn fwy deniadol i fuddsoddwyr gwyrdd ac wedi rhoi hwb i'n henw da a'n gwahaniaethiad yn y farchnad, a byddwn yn parhau i adeiladu ar hynny.”

Gwellwch eich arferion cynaliadwyedd gyda'n Peilot Lleihau Carbon. I gael arweiniad a chymorth arbenigol, anfon e-bost at SustainableFD@gov.wales gyda “Peilot Cynlluniau Lleihau Carbon” yn y llinell bwnc.