Mae’r hylif euraid hwn yn creu ymdeimlad o le ac o darddiad, gyda phob cam o’r broses gynhyrchu’n digwydd yn gyfan gwbl yng Nghymru:

  • Potsio/stwnsio (mashing) a Bragu
  • Eplesu
  • Distyllu
  • Aeddfedu a
  • Potelu

Rhaid wrth ddigonedd o ddŵr ar gyfer pob cam o’r broses o gynhyrchu wisgi ac mae Cymru’n enwog trwy’r byd am ansawdd ei dŵr ac wrth gwrs am fod gennym lawer ohono. Rhaid i’r holl ddŵr a ddefnyddir mewn ‘Wisgi Brag Cyntaf Cymreig’ ddod o Gymru.

Mae ‘Wisgi Brag Sengl Cymreig’ yn wisgi sydd wedi’i wneud yn llwyr o haidd brag o un ddistyllfa yng Nghymru sy’n cael ei wneud fesul batsh. Mae’n gallu cael ei ddistyllu mewn potiau sengl (gyda cholofn neu hebddo) neu mewn distyllbeiriau dwbl. Mae proses fel hon fel arfer yn cynhyrchu wisgi o deip ‘byd newydd’ sy’n ysgafnach na’r mathau mwy traddodiadol a thrymach. Yr ‘ysgafnder’ hwn sy’n ei wneud mor wahanol ac sydd wedi ennyn sylw marchnadoedd wisgi’r byd gan ennill iddo nifer o wobrau a bri beirniad dros y 15 mlynedd diwethaf.

Mae hinsawdd mwyn Cymru yn creu proses aeddfedu cytbwys i greu diod mwyn a llyfn ei blas sy’n amrywio yn ei lliw o aur ysgafn i ambr tywyll. Mae’r amrywiaeth yn y lliw yn ganlyniad hefyd i barodrwydd distyllwyr Cymru i arbrofi gyda’u pren i gynhyrchu wisgïau gwahanol.

Mae diwydiant wisgi Cymru wedi tyfu’n gyflym yn y blynyddoedd diwethaf (ers i ddistyllfa Penderyn adfer ac ail-lansio ‘Wisgi Brag Sengl Cymreig’ ar 1 Mawrth 2004) ac mae’r galw am ‘Wisgi Brag Sengl Cymreig’ wedi tyfu bob blwyddyn ers hynny. Mae ‘Wisgi Brag Sengl Cymreig’ yn gwneud cyfraniad pwysig at economi bwyd a diod Cymru ac y mae bellach yn un o allforion mwyaf dylanwadol Cymru, ac yn cael ei allforio i fwy na 45 o wledydd. Mae ‘Wisgi Brag Sengl Cymreig’ yn cyfuno’r treftadaeth cynhyrchu wisgi â dull blaengar o ddistyllu, gan gynnig amrywiaeth o flasau a mathau. Mae wisgi Cymreig yn bwysig hefyd i dwristiaeth gyda phob un o ddistyllfeydd Cymru ar agor i ymwelwyr.

Straeon cysylltiedig

Traditionally Reared Pedigree Welsh Pork

Porc Cymreig o Dras wedi'i fagu'n Draddodiadol (TSG)

Fel mae teitl y cynnyrch hwn yn awgrymu, traddodiad sydd wrth wraidd DNA yr arfer hon o fagu cig moch. Caiff Cig Moch Cymreig o Dras wedi'i fagu'n Draddodiadol ei fagu drwy arferion traddodiadol penodol sy'n gwbl wahanol i systemau cynhyrchu masnachol, confensiynol.

cheese

Caws Caerffili Traddodiadol o Gymru (PGI)

Mae'r caws Cymreig artisan hwn yn adrodd stori ryfeddol sy'n pontio cannoedd o flynyddoedd. Mae'r 'Traditional Welsh Caerffili' yr ydym ni'n ei fwyta heddiw yn seiliedig ar rysáit sydd heb newid a gafodd ei hysgrifennu gan Annie Evans yn ei llyfr nodiadau yn 1907, ond mae'n debyg ei bod yn dyddio'n ôl ymhell i'r 19eg ganrif.

Traditional Welsh Cider

Seidr Cymreig Traddodiadol (PGI)

Caiff yr hylif hwn sy'n gyfwerth ag aur Cymreig ei wneud gan ddefnyddio dulliau traddodiadol a'r cynhwysion mwyaf ffres. Cynhyrchir Seidr Cymreig Traddodiadol yng Nghymru o sudd afalau seidr wedi'u gwasgu o unrhyw amrywiaeth o afalau brodorol neu anfrodorol a dyfir yng Nghymru.

Traditional Welsh Perry

Perai Cymreig Traddodiadol (PGI)

Mae 'perai' yn air sy'n llawn hanes ac yn adnabyddus am ei natur ar raddfa fechan. Wedi dweud hynny, mae'n ffurf ar gelfyddyd sy'n adfywio yng Nghymru, yn hytrach na marw, gyda dros 20 o wneuthurwyr perai ledled Cymru sy'n rhannu eu gwybodaeth a'u harbenigedd drwy Gymdeithas Perai Seidr Cymru.